تصور دنياي صنعتي مدرن بدون كاتاليست غير  ممكن است. حدود 85 درصد مواد شيميايي حداقل از يك مرحله كاتاليستي در فرآيند توليد  عبور مي كنند. جنبه مهم ديگر، نقش كاتاليستها در حفاظت از محيط زيست مي باشد كه با سخت تر شدن قوانين بين المللي و نياز به توليد سوخت هاي با كيفيت بالا، اهميت آن دو چندان مي شود. واحد كاتاليست پژوهشگاه از سال 1348 يك مجموعه تحقيقاتي شناخته شده در سطح كشور و مجري بسياري از پروژه هاي پژوهشي كاربردي و ارائه كننده خدمات علمي - آزمايشگاهي و مشاوره اي بود كه با توسعه اساسي صنايع شيميايي و پتروشيمي كشور از يك سو و ملاحظلات زيست محيطي و تقاضاي روزافزون بازار مصرف به سوخت هاي پاكيزه تر از طرف ديگر ، مديريت پژوهشگاه صنعت نفت رابرآن داشت تا با تجديد ساختار و تاسيس يك سازمان جديد ، اهداف گسترده تري را در برنامه خود قرار دهد.

 

يكي از سرمايه هاي مهم مركز بهره مندي از نيروي انساني ماهر و متخصص در زمينه هاي مهندسي شيمي، شيمي، كاتاليست، مهندسي مواد، نانو تكنولوژي، عمليات پايلوت و ...مي باشد. مجموع همكاران رسمي و قراردادي در مراتب علمي دكتراي تخصصي، كارشناسي ارشد، كارشناسي و تكنسيني بالغ بر 40 نفر مي باشند.

مركز تحقيقات كاتاليست يكي از مراكز ويژه پژوهشي صنعت نفت مي باشد كه در آستانه هزاره سوم به منظور پاسخگويي به نيازهاي صنعت نفت جمهوري اسلامي ايران در بخش كاتاليست در يك سازماندهي جديد تاسيس شده است. 

  فعاليت هاي اين مركز در سه واحد پژوهشي ساخت كاتاليست در مقياس آزمايشگاهي و نيمه صنعتي ، شناسايي و بررسي هاي راكتوري كاتاليست، مهندسي واكنش هاي كاتاليست و نيز گروههاي تخصصي نانو تكنولوژي و بيو كاتاليست انجام مي گيرد.  

 عمده اهداف و فعاليت هاي مركز در راستاي خدمت و ارائه مشاوره به شركت هاي پالايش، پتروشيمي و گاز كشور در زمينه هاي زير مي باشد:

 پايه هاي كاتاليستي، زئوليت ها، هيدروپروسسينگ، هيدروژناسيون/ دهيدروژناسيون، ريفورمينگ با بخار آب، تبديل شيفت، كراكينگ كاتاليستي در بستر سيال، كاتاليستهاي زيست محيطي، اكسيداسيون، مدلسازي واكنش هاي كاتاليستي، بازيافت فلزات گرانبها از كاتاليست هاي مستعمل، ارتقاي نفت خام و برشهاي سنگين نفتي به روش بيوكاتاليستي و هيدروكانورژن، تحقيق در زمينه ساخت نانو كاتاليست ها، نانو لوله هاي كربني، فوتوكاتاليست ها و نانو ذرات اكسيد تيتانيوم.

واحدها

گروه فناوريهای نوين


خدمات آزمايشگاهي

امكانات و تجهيزات

پژوهشگاه صنعت نفت بيش از 5/4 ميليون دلار در مركز تحقيقات كاتاليست سرمايه گذاري نموده است. يك مجموعه كامل از دستگاهها براي اندازه گيري خصوصيات فيزيكي و شيميايي كاتاليست ها موجود است. تعداد از آزمايش هاي ويژه به كمك امكانات خاص گروه آناليز پژوهشگاه انجام مي گيرد. تجهيزات موجود اين مرکز عبارتند از:
دستگاههاي آناليز سطح، دستگاه اندازه گيري ذرات (PDA)، جذب اتمي، پايلوت هاي تست راكتوري كاتاليستهاي هيدرودسولفوريزاسيون، سولفور زدايي، ريفورمينگ با بخار آب، شيفت در دماي بالا و پايين، هيدروكراكينگ، ريفورمينگ كاتاليستي، اتوكلاو هاي تحت فشار و سيستم هاي ميكرو راكتوري در مقياس آزمايشگاهي، مخلوط كن پودري، راكتورهاي تحت فشار، فيلتر، سيستم تلقيح، اكسترودر، ماشين قرص زن، خشك كن پاشنده، انواع كوره، اسپكتروفتومتر، شيكر-انكوباتور، سانتريفوژ دور بالا مجهز به فريزر و هود بيولوژيك.

دستاوردها

  • توسعه يك شبيه ساز داخلي براي بخش تبديل كاتاليستي پالايشگاه تهران

  • روژه هاي مشترك با شركت نفتي NIPPON ژاپن براي شبيه ساز بازده محصول ، عمر    كاتاليست و مصرف شيميايي هيدروژن بخش هيدروكراكينگ پالايشگاه تبريز

  • شبيه سازي واحد تبديل كاتاليستي پيوسته (CCR) پالايشگاه اراك

  • توسعه مدل سينتيكي براي فرآيند هيدروكانورژن

  • طرح تحقيقاتي براي توسعه يك بانك اطلاعاتي براي فرآيندهاي كاتاليستي صنعتي كه در اين بانك اطلاعاتي از قبيل شماي ظاهري فرآيند ، مدل هاي سينتيكي و اطلاعات    كاتاليستها جمع آوري مي شوند.

 

همچنين دانش هاي فني قابل ارائه اين مركز عبارتند از:

كاتاليست هاي تبديل با بخار آب، شيفت در دماي پايين، ريفورمينگ نفتا، متاناسيون، ‌زئوليت4A، بازيافت فلزات گرانبها از كاتاليست هاي مستعمل، آلوميناي كروي، شبيه سازهاي طول عمر كاتاليست ريفورمينگ و بهره محصولات هيدروكراكينگ.
همچنين اين مركز آماده ارايه خدمات علمي و مشاوره اي در زمينه هاي توسعه و فرمولاسيون كاتاليست هاي جديد، ساخت كاتاليست به سفارش مشتري، شناسايي و ارزيابي راكتوري كاتاليست، بررسي سينتيك واكنشهاي كاتاليستي و مدلسازي و شبيه سازي راكتورها و فرآيندهاي كاتاليستي مي باشد.